Osho - Tôi là lối cổng
Chương 3: Bước
ra khỏi bánh xe
Osho
kính yêu,
Trong
buổi họp trước Thầy đã nói về tràng hạt, về việc đổi mầu quần áo, về đổi tên,
và lí do cho những điều này. Tại sao Thầy muốn ảnh Thầy được đeo quanh cổ, đặc
biệt khi Thầy phủ nhận việc làm thầy?
Tôi phủ nhận là thầy, nhưng tôi không phủ nhận việc bạn là đệ tử. Người
ta đừng bao giờ nên là thầy, nhưng làm đệ tử lại là một điều gì đó mà không có
nó thì chẳng cái gì là có thể cả. Và khi không có thầy, thế thì làm đệ tử là
cái gì đó bên trong - kỉ luật bên trong. Cả hai từ này đến từ cùng một gốc. 'Làm
đệ tử' có nghĩa là một tâm trí sẵn sàng tìm kiếm, tìm tòi, học hỏi - tâm trí
cởi mở và nhạy cảm. Cho nên tôi phủ nhận làm thầy, nhưng tôi không phủ nhận
việc bạn là đệ tử.
Một điểm khác... tràng hạt với bức ảnh có nhiều nghĩa đằng sau nó. Một,
bức ảnh không phải là của tôi. Cứ cho nó là của tôi, tôi sẽ ngần ngại đặt nó
vào đó. Không ai đủ dũng cảm để đặt ảnh của mình vào. Mọi người đều nghĩ tới
việc đặt nó ở đấy, nhưng chẳng ai đặt nó ở đấy cả. Bức ảnh chỉ có vẻ như của
tôi, nó không phải vậy. Không bức ảnh nào của tôi là thực sự có thể. Khoảnh
khắc người ta biết bản thân mình, người ta cũng biết mình là cái gì đó mà không
thể nào mô tả được, diễn tả được, lên khung được. Tôi tồn tại như một cái trống
rỗng mà không thể nào lên ảnh được, không thể nào chụp ảnh được. Đó là lí do
tại sao tôi có thể đặt bức ảnh ở đó.
Hai hay ba điều nữa cũng cần được hiểu. Bạn càng biết nhiều về bức ảnh,
bạn càng tập trung vào nó, bạn càng đi tới hài hoà với nó, thế thì bạn sẽ càng
cảm thấy tôi đang nói gì. Bạn càng tập trung vào nó, câu hỏi đầu tiên về bức
ảnh càng không có đó. Và khoảnh khắc bạn nhớ tới tôi, cho dù không chủ ý, theo
một cách nào đó tôi có đó. Nhưng điều này bạn sẽ dần dần đi tới kinh nghiệm.
Biết bao nhiêu lí do còn có đó, nhưng tôi sẽ không nói về chúng. Nói nhiều
thế này cũng đủ rồi. Các lí do khác sẽ được tiết lộ dần ra, và tốt hơn cả là
chúng không nên được tiết lộ bây giờ. Có những điều không nên nói tới, vì ngay
cả với việc nói về chúng thì chúng lại trở thành nông cạn. Có những điều nên cứ
trong huyền bí, nên cứ trong bí mật, vì chúng vận hành trong bí mật, nếu không
thì chúng không vận hành được. Chúng cũng hệt như rễ cây: rễ phải ở dưới đất,
trong bóng tối, không được biết đối với cây. Chỉ thế thì chúng mới làm việc.
Cho nên có những điều huyền bí mà phải vẫn còn trong vô ý thức, dưới nền
tảng. Bạn phải không biết về chúng - chỉ thế thì chúng mới làm việc, ngoài ra
chúng sẽ không làm việc. Rễ phải không được biết tới. Chúng phải còn trong giấu
kín. Cho nên có nhiều điều bạn hỏi tôi sẽ không trả lời, hay tôi sẽ trả lời chỉ
tới một giới hạn nào đó, chỗ mà điều giấu kín không được để lộ ra. Cái được
giấu kín phải vẫn còn được giấu kín. Bạn sẽ đi tới hiểu điều đó, nhưng chỉ qua
kinh nghiệm dần dần.
Sau ba tháng bạn sẽ không thể nào còn lại một khoảnh khắc mà không có
tràng hạt. Bạn sẽ cảm thấy khác. Nhưng đó sẽ là hiểu biết của bạn. Nó thật lớn
lao, nó không thể nào vẫn còn không cảm thấy được. Và dần dần, khi kinh nghiệm
phát triển sâu hơn và phong phú hơn, bạn sẽ không cảm thấy bức ảnh có đó. Với
tâm thức sâu hơn của bạn, trái tim lồng ảnh ấy sẽ trở thành trống rỗng. Mọi
người sẽ thấy bức ảnh, nhưng bạn thì không. Khi điều này xảy ra, thế thì bạn có
thể trao đổi với tôi một cách trực tiếp, lập tức, không qua bất kì trung gian
nào.
Tôi đang cố gắng theo nhiều cách để truyền đạt mọi điều mà không qua bất
kì trung gian nào, vì có những điều không thể truyền đạt qua bất kì vật trung
gian nào. Cho nên tôi sẽ phải tạo ra các phương sách - trạng thái sannyas này
là một phương sách, việc điểm đạo này là một phương sách.
Những người được điểm đạo sẽ nhanh chóng trở nên có khả năng biết được
những điều mà không thể nào được nói cho người khác - về biết bao nhiêu bí mật,
mấu chốt, điều mà không một người bình thường nào có thể hiểu được chừng nào
người đó còn chưa đến độ, chưa chín muồi qua huấn luyện huyền bí.
Đây mới chỉ là bắt đầu; nhiều điều còn theo sau. Nếu tôi cảm thấy bạn dễ
cảm nhận, thế thì nhiều điều sẽ theo sau. Nếu tôi cảm thấy bạn không dễ cảm
nhận, thế thì việc bắt đầu sẽ là kết thúc. Bạn sẽ thu được nhiều hơn ngay cả
trong việc bắt đầu, nhưng không trong toàn bộ sự việc. Cho nên theo nhiều cách
tôi cố gắng biết được nhạy cảm của bạn.
Nếu ai đó tới, tôi cho người đó tràng hạt và bức ảnh trong đó. Có thể
đoán ngay được rằng người đó sẽ hỏi, "Tại sao bức ảnh này là của
thầy?" Điều này rất dễ đoán. Nhưng nếu người đó không hỏi - nếu người đó
đơn giản nhận lấy tràng hạt và không hỏi câu hỏi nào, nếu người đó không tò mò
- người đó đã nêu ra một chỉ dẫn sâu sắc hơn về bản thân người đó, rằng những
điều không thể nào hỏi được lại có thể được trao cho người đó. Có những điều mà
không thể nào trao được nếu không được hỏi, vì không có bằng chứng nào có thể
được nêu ra cho chúng, không có lập luận nào có thể được nêu ra cho chúng.
Không thể nào có câu trả lời cho một số câu hỏi. Chúng là những phát biểu trống
rỗng về việc biết - không chứng minh, không tiêu chuẩn.
Cho nên nếu tôi thấy ai đó tới tôi, và tôi đã trao cho người đó một số
thứ mà với nó tâm trí bình thường luôn sinh ra việc hỏi, còn người đó không hỏi
về chúng, người đó đã chứng tỏ có khả năng được trao cho những điều sâu sắc
hơn, mà không nên được hỏi. Theo rất nhiều cách thức, bạn bị cột chặt lại! Cần
phải biết được bạn bị cột chặt đến đâu vào phần tâm trí lập luận. Tôi phải biết
điều đó bởi vì bạn càng bị cột chặt vào lập luận, bạn càng ít khả năng biết
được những điều sâu sắc hơn... vì lập luận là phần nông cạn nhất của con người
bạn, phần nông cạn nhất.
Mặc dầu lập luận vẫn tuyên bố nó là sâu sắc nhất - và chỉ cái nông cạn
mới tuyên bố là cái sâu sắc - lập luận là phần nông cạn nhất của con người bạn.
Nó có điều gì đó phải làm, nó có một số tiện ích, nhưng chỉ tiện ích thôi. Nếu
bạn nghĩ về nó như phương tiện để đi vào cái chưa biết, thế thì bạn sẽ chẳng
bao giờ, chẳng bao giờ có thể biết được bất kì cái gì đáng biết cả.
Cho nên tôi dùng biết bao nhiêu phương sách để biết bạn. Và từng thứ và
mọi thứ đều có biết bao nhiêu lí do. Chẳng hạn, trường hợp của một người đang
ngần ngại: ai đó viết thư cho tôi mười lăm ngày trước đây nói, "Tôi có thể
được thầy điểm đạo. Tôi muốn được thầy điểm đạo, nhưng tôi không thể coi thầy
là thầy được."
Tôi chẳng là thầy của ai hết cả, bản thân tôi chưa từng bao giờ tuyên bố
là thầy - nhưng với người này tôi sẽ tuyên bố là thầy. Với người này tôi không
thể nói "tôi cho phép bạn coi tôi không phải là thầy bạn." Người đó
đã chứng tỏ cái không có khả năng của mình rõ ràng thế. Nếu bạn không phải là
đệ tử, thế thì tôi sẽ phải là thầy. Nếu bạn là đệ tử, thế thì tôi cần phải
không là thầy, không có sự cần thiết ở đây. Nhưng nếu bạn cứ nhấn mạnh vào bản
ngã không buông xuôi, thế thì tôi sẽ phải nhấn mạnh vào biết bao nhiêu điều để
phá huỷ bản ngã bạn. Tôi sẽ phải dùng biết bao nhiêu phương sách để làm cho bạn
thành vô ngã.
Nếu bạn là vô ngã, thế thì tôi sẽ không dùng bất kì phương sách nào. Cho
nên vấn đề trở thành thách đố hơn. Với người đã sẵn sàng là đệ tử, tôi sẽ nói,
"Tôi không phải là thầy bạn. Điều ấy là đủ cho bạn làm đệ tử." Nhưng
với người nói, "Tôi không tin vào ông, tôi sẽ không coi ông là thầy,"
thì tôi sẽ nhấn mạnh. Nếu không, người này không thể nào được điểm đạo. Người
đó đến với một điều kiện và bạn không thể nào được điểm đạo với điều kiện của
mình.
Điểm đạo có nghĩa là bạn đã sẵn sàng buông xuôi, sẵn sàng tin cậy; nếu
không bạn chẳng cần trải qua điểm đạo. Điểm đạo chẳng là cái gì cả, tràng hạt
này chẳng là gì cả, áo choàng này chẳng là gì cả. Đây chỉ là lối vào, bây giờ
mọi con đường sẽ đen tối hơn. Có những điều bạn còn chưa hình dung ra. Bạn sẽ
phải tin cậy, nếu không bạn không thể nào cất bước được. Cho nên tốt hơn cả là
biết ngay tại lối vào rằng bạn không có khả năng tin cậy, rằng bất kì nỗ lực
nào để đưa bạn vào cũng sẽ là không cần thiết và vô ích.
Tôn giáo về cơ bản không phải là việc tin mà cũng không phải là việc
không tin. Tôn giáo là tin cậy, nó là tin cậy. Và bất kì khi nào có một điều
chưa biết, bạn cần nhảy vào, không có cách nào khác cả. Chừng nào bạn chưa tin
cậy bạn không thể nào biết được nó. Và bạn không biết nó bây giờ, vậy thì bạn
có thể làm được gì? Bạn chỉ có thể tin cậy và nhảy. Tràng hạt này cũng sẽ giúp
bạn tạo ra tin cậy đó.
Khi tôi nói rằng nếu bạn thiền về bức ảnh thì bức ảnh sẽ vắng bóng, đừng
tin cậy hẳn vào điều đó. Cứ thử điều đó đi, và nó sẽ xảy ra. Khi tôi nói rằng
chừng nào bức ảnh vắng bóng bạn có thể trao đổi với tôi, đừng tin cậy hẳn vào điều
đó. Thử điều đó đi. Coi nó như giả thuyết và thực nghiệm với nó. Khoảnh khắc
bức ảnh vắng bóng và bạn có thể trao đổi với tôi, bạn sẽ sẵn sàng cho những
điều mà cần tới tin cậy của bạn. Thế thì bạn có thể bước xa hơn với tâm trí tin
cậy.
Nền văn minh càng tiến triển, bản ngã càng trở nên kết tinh lại. Bản ngã
là rào chắn duy nhất, và bây giờ nó là rào chắn lớn nhất. Nó không phải bao giờ
cũng như vậy.
Sariputta* tới với Phật. Ông ấy là một trong những người học thức nhất
thời đó. Ông ấy hỏi nhiều điều, ông ấy hỏi nhiều câu hỏi, ông ấy đã thảo luận
biết bao nhiều điều, thế rồi ông ấy được điểm đạo. Từ lúc ông ấy được điểm đạo,
liên tục trong ba mươi năm ông ấy luôn bên cạnh Phật. Nhưng từ đó ông ấy chẳng
bao giờ hỏi gì nữa.
Cho nên ai đó hỏi, "Sariputta, ông đã từng là người học thức thế.
Người ta nói ông biết còn nhiều hơn cả Phật." Về phần thông tin, ông ấy là
một mahapandit, một học giả lớn - "Khi ông tới, ông đã thảo luận những
điều sâu sắc thế, ông đã hỏi nhiều điều. Chúng tôi đã rất sung sướng rằng ai đó
đã tới hỏi Phật, cho nên chúng tôi cũng biết thêm được nhiều điều mà có thể là
vẫn còn chưa biết nếu không được nghe hỏi. Qua câu hỏi của ông chúng tôi có thể
biết được chúng. Nhưng sao ông trở nên im lặng vậy?"
Sariputta nói, "Khoảnh khắc tôi đã sẵn sàng được điểm đạo, tôi đã
dừng việc hỏi của mình, vì việc hỏi bất kì cái gì cũng đều là ngớ ngẩn. Tôi đã
hỏi mọi thứ trước đây - trước khi có tin cậy. Bây giờ tâm trí tôi đã
định."
Đôi khi Phật sẽ nói những điều ngớ ngẩn thế, chỉ để tìm ra xem liệu
Sariputta có hỏi nữa hay không. Ông ấy đã nói những điều ngớ ngẩn đến mức bất
kì ai cũng sẽ bắt đầu hỏi, "Phật nói gì vậy?" Nhưng Sariputta vẫn im
lặng.
Phật nói với ông ấy, "Dù ông ở đâu, bao giờ cũng hết sức tôn kính
nơi ta đang ở - dù ông ở đâu." Bất kì khi nào bạn đang lang thang, bạn
cũng phải hết sức tôn kính hướng mà Phật đang ngụ.
Sariputta trở thành người tỉnh thức sau cái chết của Phật. Ai đó nói,
"Ông đã trở nên tỉnh thức. Bây giờ ông chẳng cần tôn kính vào bất kì ai.
Bản thân ông đã trở thành vị phật." Sariputta nói, "Tôi không thể tôn
kính trước đây, vì tôi còn chưa thức tỉnh và bản ngã vẫn còn đó. Bây giờ tôi
không thể tôn kính vì tôi đã trở nên tỉnh thức. Thế thì khi nào tôi sẽ tôn
kính? Tôi không thể tôn kính trước đây, và ngay cả nếu tôi có tôn kính, điều ấy
cũng là rất khó khăn, và kính trọng mà cảm thấy khó khăn thì là không tôn kính.
Thế thì tôi không thể tôn kính được bởi vì bản ngã. Bây giờ ông nói tôi không
nên quan tâm vì tôi đã thức tỉnh. Thế thì khi nào tôi sẽ tôn kính?"
Sariputta nói, "Phật chẳng cần nó, nhưng bây giờ là thời điểm. Trước đó
thì không thể được."
Nhưng có những thời mà tin cậy đã là dễ dàng.
Bây giờ tin cậy đã trở thành hoàn toàn không thể có được, đó là lí do tại
sao tôn giáo trở thành không thể có được. Tôn giáo chắc chắn là bất hợp lí và
mâu thuẫn. Việc nhảy vào trong sự tồn tại gắn liền với bất hợp lí, đấy là việc
nhảy từ cái hợp lí và cái bất hợp lí. Cho nên dần dần tôi sẽ phải làm cho bạn
sẵn sàng và có chuẩn bị. Từng chút một tôi sẽ làm cho bạn sẵn sàng đi vào trong
điều bất hợp lí. Ngay cả việc tôi trả lời bạn đấy cũng không phải là thuyết
phục theo lập luận của bạn, nhưng chỉ để làm tan nát nó. Ngay cả việc tôi đôi
khi tỏ ra hợp lí, đấy cũng chỉ là bước mở đầu. Đấy chỉ là bước mở đầu với tâm
trí bạn. Nếu bạn cảm thấy dường như tôi hợp lí, thế thì tâm trí bạn được hoà
hợp.
Khoảnh khắc tôi thấy bạn hoà hợp, tôi sẽ đẩy bạn vào trong cái bất hợp
lí. Không có cách nào khác ngoại trừ việc người ta bị đẩy vào cái bất hợp lí.
Và điều này cũng không nhiều đâu. Bạn càng sẵn sàng tôi sẽ càng đẩy nhiều điều
vào bạn, trông có vẻ mất trí dưới mắt kẻ khác. Khoảnh khắc tôi thấy rằng bạn đã
sẵn sàng mất trí, khi bạn không còn sợ con mắt người khác và ý kiến người khác
nữa, không sợ cả lập luận riêng của bạn, chỉ thế thì những chìa khoá sâu sắc
hơn mới có thể được trao cho bạn, không sớm hơn được. Nếu không, bạn sẽ chỉ vứt
chìa khoá đi, bạn sẽ không thể nào đánh giá được chúng. Thậm chí bạn sẽ không
thể nào hiểu rằng chúng là chìa khoá.
Cho nên dần dần tất cả những người đã được điểm đạo thành sannyasin sẽ
phải sẵn sàng để đi vào trong cái bất hợp lí. Sự tồn tại là như vậy, nó không
trả lời cho câu hỏi. Cuộc sống là như vậy, nó không đưa ra lời giải thích. Nó
là vậy. Và tất cả những câu hỏi của chúng ta và tất cả những câu trả lời của chúng
ta cũng chỉ là những điều dối trá. Thậm chí câu trả lời khoa học cũng là lừa
dối, vì chúng chưa bao giờ thực sự trả lời cho cái gì. Chúng chỉ đẩy câu hỏi
lùi lại một bước. Bạn trở nên mệt mỏi, cho nên bạn không hỏi.
Không câu hỏi nào là trả lời được qua câu trả lời. Qua việc nhảy vào sự
tồn tại mọi câu hỏi mới được giải quyết, không phải qua trí tuệ. Nếu bạn hỏi
một nhà khoa học tại sao ô xi và hidro được tổ hợp lại tạo ra nước, ông ta sẽ
nói rằng điều ấy chỉ xảy ra, nó là như vậy: "Chúng ta chỉ có thể nói về
điều này - rằng nó vừa xảy ra." Nhưng tại sao nó xảy ra? Chẳng ai đi hỏi
nhà khoa học tại sao ô xi và hidro có thể tạo ra nước. Tại sao? Tại sao không
phải là heli và ô xi? Không có câu trả lời.
Nhà khoa học sẽ nói, "Chúng ta có thể nói cách nó xảy ra, không phải
tại sao." Nhưng với tôn giáo chúng ta bao giờ cũng hỏi tại sao. Ngay cả
khoa học, vẫn thường tuyên bố mình hợp lí, cũng không thể nào trả lời tại sao.
Tôn giáo, chưa bao giờ tuyên bố mình là hợp lí, bao giờ cũng hỏi, "Tại
sao?"
Bạn hỏi tôi, "Tại sao đeo tràng hạt này? Tại sao đeo bức ảnh
này?" Tôi sẽ nói, "Cứ dùng nó theo cách này đi, và điều này sẽ xảy
ra," và câu trả lời của tôi là khoa học nhất có thể được. Tôn giáo chưa
bao giờ tuyên bố mình là hợp lí, chỉ tuyên bố mình là bất hợp lí.
Dùng tràng hạt theo cách này: thiền về bức ảnh, thế thì bức ảnh sẽ không
có đó. Điều ấy xảy ra như thế. Thế thì bức ảnh thiếu vắng trở thành lối cổng.
Qua lối cổng đó bạn trao đổi với tôi. Điều ấy xảy ra như thế. Sau khi tiến hành
thiền, bỏ tràng hạt này đi và cảm nhận, thế rồi đặt tràng hạt này lên và cảm
nhận, và bạn sẽ thấy khác biệt.
Không có tràng hạt này bạn sẽ cảm thấy hoàn toàn không được bảo vệ, hoàn
toàn trong dây cương của một lực có thể là có hại. Với tràng hạt này bên mình
bạn sẽ cảm thấy được bảo vệ, bạn sẽ tự tin hơn, định tâm hơn. Chẳng cái gì có
thể quấy nhiễu được từ bên ngoài. Nó xảy ra như vậy; bạn sẽ làm thực nghiệm và
sẽ biết. Tại sao nó xảy ra thì thậm chí không thể nào trả lời được một cách
khoa học. Và về mặt tôn giáo không có vấn đề trả lời. Tôn giáo chưa bao giờ
tuyên bố, đó là lí do tại sao biết bao nhiêu nghi lễ tôn giáo trở thành bất hợp
lí.
Khi thời gian trôi qua, một nghi lễ rất có ý nghĩa sẽ trở thành vô nghĩa,
vì chìa khoá đã mất và không ai có thể nói tại sao nghi lễ này lại tồn tại. Thế
thì nó trở thành nghi lễ chết. Bạn không thể làm bất kì cái gì với nó. Bạn có
thể thực hiện nó, nhưng chìa khoá đã mất. Chẳng hạn, bạn có thể cứ đeo tràng
hạt, và nếu bạn không biết rằng bức ảnh trong nó mang một ý nghĩa trao đổi bên
trong nào đó, thế thì nó sẽ chỉ là một trọng lượng chết. Thế thì chìa khoá bị
mất. Tràng hạt có thể bên bạn, nhưng chìa khoá thì mất. Thế thì ngày nọ hay
ngày kia bạn sẽ phải vứt tràng hạt đi vì nó vô ích.
Tràng hạt là một phương sách cho thiền. Nó là chìa khoá. Nhưng điều này
sẽ tới chỉ qua kinh nghiệm. Tôi chỉ có thể giúp được bạn hướng tới kinh nghiệm.
Và chừng nào nó chưa xảy ra, bạn sẽ vẫn còn chưa biết. Nhưng nó có thể xảy ra,
nó dễ xảy ra lắm, nó chẳng khó khăn gì hết cả. Khi tôi còn sống, việc ấy dễ làm
sao. Khi tôi không có đó, nó sẽ khó khăn hơn.
Tất cả các bức tượng đã tồn tại trên trái đất này đều đã được dùng như
những phương sách như vậy, nhưng bây giờ chúng vô nghĩa. Phật đã tuyên bố rằng
không nên làm tượng của ông ấy. Nhưng công việc đã được thực hiện bởi các bức
tượng thì vẫn cứ phải được làm. Mặc dầu tượng là vô nghĩa, điều thực là công
việc mà có thể được thực hiện qua nó.
Những người theo Mahavira có thể trao đổi với Mahavira thông qua tượng
của ông ấy thậm chí cả ngày nay. Cho nên các đệ tử của Phật phải làm gì? Đó là
lí do tại sao cây bồ đề lại trở thành quan trọng đến thế; nó đã được dùng thay
cho tượng Phật. Năm trăm năm sau Phật vẫn không có tượng ông ấy. Trong các đền
thờ phật giáo chỉ có một bức tranh cây bồ đề và hai dấu chân biểu tượng còn được
giữ lại, nhưng điều này là đủ. Điều đó vẫn còn tiếp tục. Cây có tại Bodhgaya
vẫn trong sự liên tục với cây nguyên thuỷ. Cho nên tận đến bây giờ những người
biết chìa khoá đều có thể trao đổi với Phật qua cây bồ đề tại Bodhgaya. Không
phải là điều vô nghĩa mà các nhà sư trên toàn thế giới cứ tới Bodhgaya. Nhưng
họ phải biết chìa khoá, nếu không thì họ sẽ chỉ tới và toàn bộ vấn đề sẽ chỉ là
nghi lễ.
Cho nên đây là chìa khoá - mật chú đặc biệt được tụng theo một cách đặc
biệt, được phát âm theo một cách đặc biệt, được nhấn mạnh theo một cách đặc
biệt với tần số như thế như thế. Một chiều dài sóng nên được tạo ra, các sóng
nên được tạo ra. Thế thì cây bồ đề không chỉ là cây bồ đề; nó trở thành bước
chuyển, nó mở ra lối cổng. Thế thì hai mươi nhăm thế kỉ không còn nữa, lỗ hổng
thời gian không có đó. Bạn tới đối diện với Phật. Nhưng chìa khoá đã mất. Cho
nên điều này rất có thể được nói là thế này: cứ dùng trái tim có lồng ảnh, và
bạn sẽ biết nhiều đấy. Tất cả những điều tôi đã nói bạn sẽ biết, và nhiều điều
tôi đã không nói bạn cũng sẽ biết nữa.
Osho
kính yêu,
Người
tìm kiếm tâm linh nghĩa là gì?
Nó có nghĩa hai điều, chủ yếu. Một, đó là cuộc sống như được biết tới ở
bên ngoài là không thoả mãn, cuộc sống như nó được biết tới ở bên ngoài là vô
nghĩa. Khoảnh khắc người ta trở nên nhận biết về sự kiện này, rằng toàn bộ cuộc
sống này chỉ là điều vô nghĩa, thế thì việc tìm kiếm bắt đầu. Đây là phần tiêu
cực, nhưng chừng nào phần tiêu cực này còn chưa có đó, phần tích cực không thể
nào theo sau được. Tìm kiếm tâm linh có nghĩa đơn thuần là một cảm giác tiêu
cực, một cảm giác rằng cuộc sống như nó đang đấy, là vô nghĩa, toàn bộ quá
trình này chỉ kết thúc trong cái chết: "Cát bụi trở về với cát bụi."
Chẳng cái gì còn lại chắc chắn trong tay người ta cả. Bạn đi qua cuộc sống với
nỗi đau như thế, với địa ngục như thế, và chắc chắn chẳng có gì đạt được cả.
Đây là phần tiêu cực của việc tìm kiếm tâm linh, và toàn bộ cuộc đời giúp
bạn hướng về điều đó. Phần này - cái tiêu cực này, cái thất vọng này, nỗi đau
khổ này - là phần mà thế giới đang làm. Một khi bạn trở nên thực sự nhận biết
về sự kiện này của cái vô nghĩa của cuộc sống như nó đang tồn tại, thế thì việc
tìm kiếm của bạn thông thường bắt đầu, vì với một cuộc sống vô nghĩa bạn không
thể cảm thấy thoải mái được. Với một cuộc sống vô nghĩa thì vực thẳm được tạo
ra giữa bạn và tất cả những cái là cuộc sống. Lỗ hổng không cầu nối lớn lên,
trở thành ngày càng rộng mãi ra. Bạn cảm thấy bị mất neo. Thế thì việc tìm kiếm
cái gì đó có nghĩa, phúc lạc, bắt đầu. Đó là phần kia, phần tích cực.
Việc tìm kiếm tâm linh nghĩa là chịu chấp nhận thực tế hiện tại, không
chấp nhận phóng chiếu mơ. Toàn bộ cuộc đời chúng ta chỉ là phóng chiếu, phóng
chiếu giấc mơ của chúng ta. Đấy không phải là để biết cái gì đang có, đấy là để
đạt tới cái được mong muốn. Bạn có thể lấy từ 'ham muốn' làm biểu tượng cho cái
gọi là cuộc sống của chúng ta - nó chỉ là phóng chiếu theo ham muốn. Cho nên
chúng ta cứ ham muốn, và cuộc sống cứ sẽ mang thất vọng, vì nó là như nó vẫn
thế. Nó không thể như bạn muốn nó thế. Bạn sẽ bị vỡ mộng. Đấy không phải là
thực tại đối nghịch với bạn, mà là bạn không hài hoà với thực tại, chỉ hài hoà
với tất cả các giấc mơ của bạn. Giấc mơ của bạn sẽ tan tành, vỡ mộng. Cho nên
khi bạn đang mơ, mọi thứ đều ổn cả. Khi bất kì một giấc mơ nào được đạt tới,
mọi thứ đều trở thành vỡ mộng.
Việc tìm kiếm tâm linh có nghĩa là biết tới phần tiêu cực này: rằng ham
muốn là nguyên nhân gốc rễ của thất vọng. Ham muốn là tạo ra địa ngục, theo ý
muốn riêng của ai đó. Ham muốn là thế giới. Là phàm nhân có nghĩa là ham muốn
và cứ ham muốn mãi, chẳng bao giờ nhận biết rằng mỗi ham muốn đều chẳng đưa tới
cái gì ngoài nỗi thất vọng. Một khi bạn trở nên nhận biết về điều này, thế thì
bạn không ham muốn, hay ham muốn duy nhất của bạn chỉ là biết cái gì đang đấy.
Tôi không phóng chiếu bản thân mình nhưng biết cái có đấy. Không phải là
tôi phải theo cách này hay thực tại phải theo cách kia, nhưng chỉ thế này -
rằng dù thực tại có thể là bất kì cái gì, tôi vẫn muốn biết nó, lột trần nó như
nó hiện thế. Tôi không nên phóng chiếu. Tôi không nên đi vào. Tôi muốn đọ sức
với nó như nó vẫn thế.
Việc tìm kiếm tâm linh tích cực nghĩa là đọ sức với sự tồn tại như nó
hiện thế mà không có ham muốn nào. Khoảnh khắc không có ham muốn, cơ chế phóng
chiếu sẽ không có đó để vận hành, thế thì bạn có thể thấy cái gì đang đấy. 'Cái
gì đang đấy' này - cái đang diễn ra - một khi được biết tới, sẽ cho bạn tất cả.
Ham muốn bao giờ cũng hứa hẹn mà chẳng cho lại gì. Ham muốn bao giờ cũng
hứa hẹn phúc lạc, cực lạc, nhưng cuối cùng chẳng bao giờ tới cả, và mỗi ham
muốn chỉ kết thúc trong nhiều ham muốn hơn. Mỗi ham muốn chỉ tạo ra trong chỗ
nó nhiều ham muốn hơn, lại còn lớn hơn, tất nhiên, nhưng đến cuối cùng, lại còn
thất vọng hơn.
Tâm trí vô ham muốn là một tâm trí trong việc tìm kiếm tâm linh. Người
tìm kiếm tâm linh là người hoàn toàn nhận biết về cái vô nghĩa của ham muốn và
sẵn sàng biết cái đang đấy. Một khi người ta đã sẵn sàng để biết cái đang đấy,
thực tại bao giờ cũng ngay ở góc kia, ngay góc kia thôi. Nhưng bạn chẳng bao
giờ ở đấy cả, bạn đang trong ham muốn, trong tương lai. Thực tại thì bao giờ
cũng trong hiện tại - ở đây và bây giờ - còn bạn lại chẳng bao giờ trong hiện
tại cả. Bạn bao giờ cũng trong tương lai, trong ham muốn của mình, trong giấc
mơ của mình. Trong giấc mơ, trong ham muốn, chúng ta ngủ cả. Còn thực tại thì ở
đây và bây giờ.
Một khi giấc ngủ này bị phá vỡ, giấc mơ bị phá vỡ và bạn trở nên thức
tỉnh với thực tại đang có ở đây và bây giờ, chỉ trong hiện tại. Bạn được tái
sinh. Bạn đi tới cực lạc, tới mãn nguyện, tới tất cả những cái mà bao giờ cũng
được ham muốn mà chẳng bao giờ được đạt tới. Việc tìm kiếm tâm linh là ở đây và
bây giờ, và bạn chỉ có thể ở đây và bây giờ khi không có tâm trí ham muốn; nếu
không, tâm trí ham muốn sẽ tạo ra vẩn vơ. Giống hệt con lắc, tâm trí hoặc đi
vào quá khứ, vào kí ức, hoặc đi vào tương lai, trong ham muốn, trong mộng mơ.
Nhưng nó chẳng bao giờ ở đây và bây giờ, nó bao giờ cũng bỏ lỡ vấn đề ở đây và
bây giờ. Nó chỉ đi vào một cực điểm, vào quá khứ, hay vào cực điểm kia, vào
tương lai. Chúng ta bỏ lỡ thực tại giữa những điều vẩn vơ này trong quá khứ và
tương lai.
Thực tại là ở đây và bây giờ. Nó chưa bao giờ là quá khứ và chưa bao giờ
là tương lai; nó bao giờ cũng trong hiện tại. Bây giờ là khoảnh khắc duy nhất.
Bây giờ là thời điểm duy nhất. Nó chẳng bao giờ đi qua. Bây giờ là vĩnh hằng.
Nó bao giờ cũng ở đây, nhưng chúng ta không ở đây. Cho nên là người tìm kiếm
tâm linh nghĩa là ở đây. Bạn có thể gọi nó là thiền, bạn có thể gọi nó là yoga,
bạn có thể gọi nó là cầu nguyện. Bất kì tên nào được trao cho nó cũng chẳng có
gì khác biệt, tâm trí phải không có đó. Và tâm trí chỉ tồn tại khi có quá khứ
hay tương lai, nếu không thì không có tâm trí.
Tôi mới nói với ai đó hôm qua. Bạn không thể nghĩ trong hiện tại, tôi đã
bảo người đó. Khoảnh khắc bạn nghĩ, nó trở thành quá khứ. Cho nên tâm trí không
thể nào tồn tại trong hiện tại được. Nó chỉ tồn tại trong kí ức về quá khứ, hay
nó phóng chiếu vào tương lai. Nó chưa bao giờ tới trong tiếp xúc với hiện tại -
nó không thể tới được, điều đó là không thể được. Cho nên nếu không có suy nghĩ
thì không có tâm trí. Vô trí này là thiền. Thế thì bạn ở đây và bây giờ. Thế
thì bạn bùng nổ trong thực tại. Thế thì thực tại bùng nổ trong bạn.
Tìm kiếm tâm linh không phải là tìm moksha, cứu rỗi sau cái chết. Lần nữa,
đấy là ham muốn, thậm chí còn thèm khát hơn ham muốn của cải, ham muốn danh
vọng, ham muốn quyền lực. Ham muốn moksha thậm chí còn thèm khát hơn, vì nó còn
vượt ra sau cái chết.
Tìm kiếm tâm linh không phải là tìm kiếm Thượng đế, vì lần nữa đấy lại là
thèm khát. Nếu bạn đang tìm kiếm Thượng đế, thế thì lần nữa tâm trí bạn lại
thèm khát. Bạn phải tìm kiếm Thượng đế về cái gì đó. Tuy nhiên sâu bên trong và
còn chưa hiểu được với bạn và còn vô ý thức với bạn, bạn phải tìm kiếm Thượng
đế về điều gì đó. Nhưng tôi không ngụ ý qua điều này rằng khi việc tìm kiếm tâm
linh đi tới mãn nguyện, thì không có Thượng đế. Tôi không nói rằng khi bạn đã
tới thiền và tâm trí không có đó, moksha không có. Moksha vẫn có đó. Bạn có
giải thoát nhưng đấy không phải là ham muốn của bạn. Nó chỉ là hậu quả của việc
biết thực tại như nó vẫn đấy.
Thượng đế có đó, nhưng lại không có bởi ham muốn của bạn. Ngài là thực
tại. Cho nên khi bạn biết thực tại thì bạn biết đó là điều thiêng liêng. Thực
tại là điều thiêng liêng. Nhưng việc tìm kiếm thì không phải là về Thượng đế
hay moksha hay phúc lạc, vì bất kì khi nào có ham muốn, bạn sẽ phóng chiếu lần
nữa vào tương lai. Việc tìm kiếm tâm linh là làm vỡ mộng về tương lai và vẫn
còn lại trong hiện tại, đang trong hiện tại, sẵn sàng đương đầu với bất kì cái
gì tới ở đây và bây giờ. Điều thiêng liêng bùng nổ, tự do tới, nhưng đây không
phải là đối tượng của bạn. Chúng là hậu quả, là hình bóng của việc hiểu cái
thực.
Cho nên trước hết nhận biết về toàn bộ quá trình của cuộc sống là thất
vọng đi. Không một ảo tưởng nào nên có đó, nếu không thì bạn sẽ bị cột chặt vào
nó. Đi sâu vào trong từng chứng nghiệm của cuộc sống. Đừng trốn thoát khỏi nó.
Biết nó sâu sắc đến mức bạn biết cả vỡ mộng về nó. Đừng trốn chạy; đừng từ bỏ.
Chỉ thế thì phần này mới hoàn tất, và bạn có thể cất bước nhảy vào trong cái ở
đây và bây giờ.
Nếu bạn đã trở nên nhận biết rằng tương lai là nguyên nhân gốc rễ của tất
cả những cái vô nghĩa mà tâm trí con người tạo ra, thế thì bạn đã tiến được một
bước cơ bản; bạn đã di chuyển. Bây giờ bạn có thể sẵn sàng nhận biết cái đang
đấy. Trong phần thứ nhất, phần tiêu cực, cuộc sống giúp nhiều lắm. Cho nên đi
tới mọi chứng nghiệm, tới mọi ham muốn đi; biết nó đi. Đừng bao giờ từ bỏ khi
chưa chín muồi.
Điều này xảy ra: bạn không thực sự thất vọng với cuộc sống, nhưng bạn đã
trở nên thèm khát những hứa hẹn tôn giáo. Bạn đã không biết rằng cuộc sống là
điều thiêng liêng, nhưng bạn đã trở nên bị say mê với các thiên đường tôn giáo.
Thế thì mọi thứ sẽ khó khăn, vì bạn vẫn chưa đi qua phần thứ nhất. Phần thứ hai
sẽ rất khó khăn.
Cho nên đi qua phần thứ nhất và phần thứ hai sẽ rất dễ dàng. Phần thứ hai
chỉ khó khi phần thứ nhất chưa được đi qua hoàn toàn. Thế thì bạn hỏi,
"Làm sao thiền?" Thế thì bạn nói, "Tâm trí cứ vận hành."
Thế thì bạn nói, "Quá trình suy nghĩ vẫn cứ tiếp tục. Nó không thể nào
dừng lại được. Làm sao dừng nó lại được?" Ham muốn vẫn còn có đó, cho nên
ham muốn sẽ cứ tạo ra suy nghĩ. Phần thứ nhất vẫn còn chưa được hoàn tất.
Người tìm kiếm tâm linh chín muồi là người đã đi mà không sợ hãi gì trong
cuộc sống, và biết mọi xó xỉnh. Người đó biết nó nhiều đến mức chẳng cái gì còn
lại mà không được biết cả. Thế thì thiền là dễ dàng, vì không có ai tạo ra suy
nghĩ, không có ai tạo ra ham muốn. Chỉ bằng việc hô lên Hu! là bạn đã trong
hiện tại. Bất kì một phương sách đơn giản nào cũng làm cho bạn tĩnh lặng lại.
Chiếc thiền trượng của các thiền sư vừa đưa lên là bạn đã trong hiện tại. Thậm
chí một phương sách đơn giản đến thế cũng có ích nếu phần thứ nhất được hoàn
thành.
Một hôm thiền sư Rinzai đang nói trong một ngôi đền. Ông ấy đã đi vào
trong buổi lễ nhưng ai đó vẫn còn quấy rối ông ấy ở đó. Cho nên Rinzai dừng lại
và hỏi, "Việc gì thế?" Người ấy đứng dậy và nói, "Linh hồn là
gì?" Rinzai cần chiếc thiền trượng và yêu cầu mọi người tránh đường cho
ông. Người kia bắt đầu run rẩy. Người đó chưa bao giờ trông đợi rằng điều như
thế lại là câu trả lời.
Rinzai tới chỗ người đó, túm lấy cổ người đó bằng cả hai tay và siết
chặt. Mắt người này lồi ra. Ông cứ tiếp tục bóp và hỏi, "Anh là ai? Nhắm
mắt lại!" Người này nhắm mắt lại. Rinzai lại tiếp tục hỏi, "Anh là
ai?" Người này mở mắt ra và cười rồi cúi lậy. Người đó nói, "Tôi biết
thầy đã thực sự trả lời linh hồn là gì!"
Một phương sách đơn giản đến thế! Nhưng người này đã sẵn sàng. Ai đó hỏi
Rinzai, "Thầy có làm cùng việc ấy khi bất kì ai hỏi không?" Ông ấy
nói, "Người đó đã sẵn sàng. Người đó không hỏi chỉ vì câu hỏi, người đó đã
sẵn sàng. Phần thứ nhất đã hoàn thành; người đó đã thực sự hỏi. Đây là câu hỏi
sống chết cho người đó: 'Linh hồn là gì?' Phần thứ nhất đã hoàn toàn được đáp
ứng. Người đó đã vỡ mộng hoàn toàn về cuộc sống, và người đó đang hỏi, 'Linh
hồn là gì?' Cuộc sống này đã chứng tỏ chỉ là cái chết cho người đó; bây giờ
người đó đang hỏi, 'Cuộc sống là gì?' Cho nên không một câu trả lời nào từ tôi
còn có nghĩa cả. Ta đã giúp người đó chỉ vẫn đứng tĩnh lặng trong hiện
tại."
Tất nhiên, khi ai đó đang bóp cổ bạn, ngấp nghé giết chết bạn, bạn không
thể có trong tương lai, bạn không thể có trong quá khứ. Bạn sẽ ở đây và bây
giờ. Điều nguy hiểm là bỏ lỡ khoảnh khắc này. Nếu bạn chỉ nói với người như
thế, "Đi sâu nữa và biết bạn là ai," thì người này trở nên được biến
đổi. Người đó đi vào trong samadhi; người đó đứng tĩnh lặng trong khoảnh khắc
đó.
Nếu bạn đang trong hiện tại, thậm chí chỉ một khoảnh khắc, bạn đã biết,
bạn đã gặp, và bạn sẽ chẳng bao giờ có thể mất dấu vết được nữa.
Cảm giác tâm linh là để biết cái đang đấy - cái gì là tất cả cái này.
Không phải là, cái này. Cái gì là tất cả cái này - cái này tôi nói, cái này bạn
nghe, cái toàn thể này? Cái này là cái gì? Cứ đứng đấy, chìm sâu vào cái này.
Để cho nó mở ra cho bạn, và để cho bản thân bạn mở ra cho nó. Thế thì có gặp
gỡ. Gặp gỡ đó là việc tìm kiếm.
Gặp gỡ đó là toàn bộ tìm kiếm. Đó là lí do tại sao chúng ta đã gọi nó là
yoga. Yoga có nghĩa là gặp gỡ. Chính từ yoga mang nghĩa gặp gỡ - nối lại, trở
thành một lần nữa. Nhưng cái gọi là những người tìm kiếm tâm linh chẳng tìm
kiếm bất kì cái tâm linh nào cả. Họ chỉ phóng chiếu ham muốn của mình theo
chiều mới. Và không ham muốn nào có thể được phóng chiếu theo chiều hướng tâm
linh này, vì chiều hướng tâm linh này chỉ mở ra cho những người không ham muốn.
Cho nên những người ham cứ tiếp tục tạo ra những ảo tưởng mới, giấc mơ mới.
Trước hết biết rằng ham muốn chỉ là việc chạy đuổi và đạt tới chỗ không
đâu cả. Thế rồi đứng tĩnh lặng lại và biết cái gì đang đấy. Mọi thứ đều cởi mở.
Chỉ chúng ta là đóng lại trong ham muốn của mình. Toàn bộ sự tồn tại là cởi mở.
Tất cả mọi cánh cửa đều mở, nhưng chúng ta đang chạy với tốc độ mà ta không thể
thấy được. Và chúng ta càng trở nên thất vọng, chúng ta càng tăng tốc độ, vì
tâm trí nói, "Đằng ấy chạy vẫn chưa đủ nhanh. Đấy là lí do tại sao đằng ấy
chưa tới. Cho nên phải chạy nhanh hơn. Những người chạy nhanh hơn họ đang
tới." Và cứ hỏi những người chạy nhanh hơn mà xem. Tâm trí họ đang nói
cùng điều ấy, "Phải chạy nhanh hơn. Những người đã chạy họ đều đang
tới."
Chẳng ai tới được cả, nhưng bao giờ ai đó cũng ở phía trước bạn và ai đó
tụt lại sau bạn. Bạn đã đi lên trước ai đó, nhưng dù bạn ở đâu, ai đó vẫn cứ ở
trước bạn. Sao vậy? Vì ham muốn chạy theo vòng tròn. Chúng ta đang chạy trong
vòng tròn. Cho nên nếu bạn chạy rất nhanh, thậm chí người đang ở sau lại có thể
ở phía trước bạn. Vì chúng ta đang chạy trong vòng tròn, ai đó bao giờ cũng ở
phía trước, và cảm giác sẽ có đó rằng bạn chưa chạy đủ nhanh, rằng ai đó khác
đang đạt tới còn bạn thì đang thua.
Chúng ta trên mảnh đất này đều biết tới bao nhiêu chân lí. Chúng ta gọi
thế giới này là samsara, luân hồi. Luân hồi có nghĩa là bánh xe - không chỉ bạn
đang chạy, mà bản thân bánh xe cũng đang chạy. Nó không phải là một vòng tròn
tĩnh tại. Cho dù bạn đứng lại, bánh xe vẫn cứ chạy. Cho nên người ta phải không
chỉ dừng lại, mà còn phải bước ra khỏi bánh xe.
Việc bước ra này là sannyas. Việc dừng lại vẫn chưa đủ. Bạn phải bước ra
khỏi bánh xe, bởi vì cho dù bạn không chạy, bánh xe vẫn cứ quay. Và nó là bánh
xe lớn thế, với lực lớn đến nỗi bạn sẽ vẫn cứ chạy cho dù là bạn đang đứng tại
một chỗ. Bước ra có nghĩa là sannyas - không chỉ dừng chạy mà còn bước ra. Đừng
ở trên bánh xe. Bước ra khỏi đường mòn đi. Chứng kiến nó. Chỉ thế thì bạn mới
biết bánh xe này được làm bằng gì, tại sao nó cứ chạy ngay cả khi bạn không
chạy.
Bánh xe này được tạo ra bởi vô vàn ham muốn, bởi tất cả mọi ham muốn đã
từng tồn tại, đang có trong sự tồn tại ngày nay - tất cả ham muốn của tất cả
mọi người, của tất cả những con người đã từng tồn tại. Bạn sẽ chết, nhưng ham
muốn của bạn đã tạo ra những lớp sóng sẽ còn tiếp tục. Bạn sẽ không có đây,
nhưng ham muốn của bạn đã tạo ra những gợn sóng. Bạn sẽ không có đây, nhưng tôi
đã nói điều gì đó; những lời này, những âm này, sẽ cứ tiếp tục rung động vô
hạn.
Dù bạn ham muốn bất kì cái gì - được mãn nguyện, không mãn nguyện, cũng
chẳng có gì khác biệt cả - khoảnh khắc ham muốn tới trong tâm trí bạn, trong
tim bạn, là bạn đã tạo ra những gợn sóng, lớp sóng. Chúng sẽ tiếp tục. Bánh xe
này, luân hồi này, được thiết lập nên từ tất cả những ham muốn mà đã từng tồn
tại và tất cả những ham muốn đang trong sự tồn tại. Đây là lực lớn lắm, của tất
cả những người đã chết và người đang sống, lớn đến mức bạn không thể nào đứng
tĩnh lặng được. Chúng sẽ xô đẩy bạn, bạn phải chạy.
Cũng hệt như đám đông. Khi toàn bộ đám đông đang chạy, bạn không thể nào
đứng im được. Bạn bị xô đẩy phải chạy. Bạn an toàn nếu bạn đang chạy; nếu bạn
không chạy bạn sẽ bị giết chết. Không phải là năng lượng của bạn là cần cho
việc chạy. Nếu bạn không nỗ lực, đám đông sẽ xô đẩy bạn. Đây là bánh xe - bánh
xe của ham muốn. Bạn phải đã thấy bức tranh Tây Tạng về bánh xe này. Nó được vẽ
đẹp làm sao - toàn bộ bánh xe ham muốn.
Việc bước ra khỏi bánh xe là sannyas. Bạn chỉ bước ra khỏi đám đông. Bạn
chỉ bước ra thôi. Bạn chỉ ngồi bên cạnh đường, bạn nói tạm biệt. Chỉ thế thì
bạn mới biết hiện tượng bánh xe là gì. Chỉ thế thì bạn mới biết rằng một số
người đang chạy trong vòng tròn, họ sẽ vượt qua bạn nhiều lần lắm - thế thì bạn
biết rằng đây là bánh xe.
Một Phật, một Mahavira, cũng có thể gọi thế giới này là luân hồi, là bánh
xe, vì họ đã biết rằng nó là bánh xe khi họ bước sang bên. Không phải là bạn
đang chạy trong một đường thẳng, nó là vòng tròn - lặp lại cùng ham muốn, cùng
ngày, cùng đêm, cùng vỡ mộng - và cứ thế trong cơn xoáy lốc. Bị đẩy từ sau, bị
kéo từ trước, bạn cứ thế tiếp tiễn.
Sannyas nghĩa là bước sang bên, bước ra. Đây là phần thứ hai của sannyas.
Sannyas có hai phần. Phần thứ nhất là biết cái thất vọng, biết cái đau khổ. Đây
là điều mầu nhiệm: một khi bạn biết rằng thế giới là đau khổ, thế giới là thất
vọng, bạn không thất vọng chút nào. Thất vọng tới vì bạn nghĩ thế giới là không
làm thất vọng. Đau khổ tới là vì bạn hi vọng ngay cả khi bạn biết là nó vô
vọng. Hi vọng đó là vô nghĩa. Khi bạn biết điều này, thế thì bạn không cảm thấy
vô vọng chút nào nữa. Thế thì không cần phải cảm thấy như vậy. Thế thì chẳng có
gì để mà cảm thấy vô vọng cả. - có điều không hi vọng.
Đó là lí do tại sao người ta không thể hiểu được Phật giáo. Tâm trí
phương Tây chỉ diễn giải nó như bi quan. Đó chỉ là ý kiến sai lầm tự nhiên.
Phật giáo không bi quan. Nhưng với tâm trí phương Tây nó dường như bi quan, vì
việc nói rằng thế giới là việc làm thất vọng, thế giới là dukkha - khổ. Điều
này làm cho bạn bi quan. Nhưng điều này không phải thế. Thế gian chưa từng biết
tới một người hạnh phúc thế, phúc lạc thế như Phật, hay nó mới biết rất ít
người như vậy. Ông ấy không bi quan chút nào. Cho nên điều bí mật là cái gì? Bí
mật là thế này: nếu bạn biết thế giới này là dukkha, thế thì bạn không trông
đợi điều gì ngoại trừ dukkha. Trông đợi chỉ tạo ra bi quan. Khi không có trông
đợi, thế thì không cần phải trong khổ. Một khi cuộc sống được biết như phép
mầu, bạn sẽ chẳng bao giờ trong khổ cả, bạn sẽ ra ngoài nó.
Cho nên sannyasin không phải là người thất vọng. Sannyasin là người đã
biết thế giới như việc gây ra thất vọng. Người đó không thất vọng, người đó
nhiều nhất cũng chỉ thấy dễ dàng. Không cái gì làm người đó thất vọng. Mọi thứ
xảy ra, người đó biết nó xảy ra như vậy. Ngay cả cái chết cũng không đau khổ
đối với người đó, vì cái chết là điều chắc chắn.
Một khi bạn biết bản chất của bánh xe xoay tít này - của thế gian này,
của cái gọi là cuộc sống này, của cái vòng luẩn quẩn lặp lại này - thế thì bạn
sẽ trở thành người im lặng và phúc lạc. Bây giờ bạn không hi vọng, cho nên
không có cảm giác về vô hi vọng. Bạn thấy dễ dàng, bình tĩnh. Bạn càng cảm thấy
dễ dàng, bạn càng cảm thấy bình tĩnh. Bạn càng trong khoảnh khắc này thì bạn
càng không vẩn vơ, càng tĩnh lặng.
Trong chính khoảnh khắc này, ở đây và bây giờ, tất cả mọi điều đều được
biết tới và được hiểu - moksha, Thượng đế, thực tại - trong khoảnh khắc này.
Cho nên theo một cách nào đó, tìm kiếm tâm linh không phải là về cái gì đó. Nó
không phải là về đối tượng nào đó. Nó là việc biết cái đang đấy, và việc biết
này xảy tới một khi bạn đang trong khoảnh khắc này.
Ở trong khoảnh khắc này là cánh cửa bí mật, hay bạn có thể nói bí mật để
mở. Ở trong khoảnh khắc này là bí mật để hiện hữu.
Xem tiếp Chương 4 – Quay về Mục lục
Chương 3: Bước ra khỏi bánh xe
4/
5
Oleh
John Nguyen
